Το AI Act δεν περιμένει το 2027
Οι περισσότεροι eshop owners που μιλάω τους τελευταίους μήνες έχουν στο μυαλό τους ότι ο AI Act είναι «κάτι για το μέλλον». Διάβασαν κάπου ότι οι προθεσμίες για τα high-risk συστήματα πήγαν πίσω, στις 2 Δεκεμβρίου 2027, και το αρχειοθέτησαν ως πρόβλημα του μεθεπόμενου έτους.
Το κομμάτι που τους ξεφεύγει είναι ότι ένα μέρος του κανονισμού τους δεσμεύει ήδη, από τον Φεβρουάριο του 2025.
Μιλάω για το Άρθρο 4, την υποχρέωση AI literacy. Λέει κάτι απλό: όποιος μέσα στην εταιρεία δουλεύει με AI εργαλεία πρέπει να καταλαβαίνει επαρκώς τι κάνουν αυτά τα συστήματα και πού είναι τα ρίσκα. Δεν εξαιρέθηκε από τις αναβολές. Παρέμεινε ενεργό όσο όλα τα υπόλοιπα μετατέθηκαν, και η επιβολή του ξεκινά τον Αύγουστο του 2026.
Σκέψου πόσο AI τρέχει ήδη σε ένα eshop τζίρου 2-5 εκατομμυρίων. Chatbot στο support. Εργαλείο που γράφει product descriptions. Πλατφόρμα προσλήψεων που φιλτράρει βιογραφικά. Segmentation στο CRM. Το θέμα δεν είναι αν χρησιμοποιείς AI. Το χρησιμοποιείς. Το θέμα είναι αν μπορείς να δείξεις, τεκμηριωμένα, ότι η ομάδα σου ξέρει τι κάνει με αυτά τα εργαλεία.
Εδώ γίνεται πιο σοβαρό για όσους έχουν στήσει αυτοματισμούς στις προσλήψεις. Τα συστήματα που φιλτράρουν ή βαθμολογούν υποψηφίους κατατάσσονται ως high-risk. Αυτά παίρνουν την παράταση μέχρι το 2027, αλλά η έλλειψη τεκμηρίωσης AI literacy λειτουργεί ως επιβαρυντικός παράγοντας αν ποτέ ανοίξει ευρύτερος έλεγχος. Δηλαδή το ένα κενό μεγεθύνει το κόστος του άλλου.
Και το κόστος δεν είναι θεωρητικό. Η κλίμακα των προστίμων φτάνει έως 35 εκατομμύρια ευρώ ή 7% του παγκόσμιου τζίρου για τις απαγορευμένες πρακτικές, με χαμηλότερες βαθμίδες στο 3% και το 1% για τα υπόλοιπα. Για ένα ελληνικό eshop τα απόλυτα νούμερα ακούγονται μακρινά, αλλά το ποσοστό επί του τζίρου δεν συγχωρεί το μέγεθος.
Η λογική θύμισε πολύ το GDPR του 2018. Όσοι περίμεναν την τελευταία στιγμή πλήρωσαν την ίδια συμμόρφωση ακριβότερα, υπό πίεση, με βιαστικές αποφάσεις. Όσοι το έχτισαν σιγά-σιγά μέσα στις διαδικασίες τους το ξέχασαν ως πρόβλημα.
Το AI Act δεν ζητά από ένα eshop να γίνει νομική εταιρεία. Ζητά να ξέρεις πού ζει το AI μέσα στην επιχείρησή σου, και να μπορείς να το δείξεις. Αυτό ξεκινά με μια καταγραφή, όχι με έναν δικηγόρο.